top of page

Creativiteit en psychose


Hebben creativiteit en psychose iets met elkaar te maken? De beelden en geluiden die bij een acute psychotische aanval in het hoofd van iemand ontstaan, zijn niet alleen beangstigend en deprimerend. Ze zijn ook heel associatief en intuïtief. Net zoals als dat gaat bij schilders, schrijvers en andere kunstenaars die een kunstwerk maken.

Vrije associatie en buiten de gebaande paden denken zijn belangrijke kenmerken van psychotische aanvallen én van creativiteit. En beide zijn nooit eeuwigdurend. Psychotische aanvallen en creatieve buien laaien af en toe op en duren soms kort, soms wat langer.


Is creativiteit een lichte vorm van een psychotische aanval? Daar lijkt het wel op. Met een belangrijk verschil, namelijk dat een kunstenaar ‘…zijn of haar creatieve processen toepast binnen een kader. Dat kan letterlijk een atelier zijn, maar ook gewoon een creatieve context. Als je schildert aan een doek, als je verhalen neerpent in een schrift of als je beelden maakt met een fototoestel heeft je creativiteit een materiële weerslag in een bepaalde context die in tijd en ruimte is afgebakend en waarbij je een verhouding aanneemt tot bepaalde objecten’, aldus Jim van Os in het boekje ’Psychose begrijpen in 33 vragen’.


Dat doet mij denken aan het verschil tussen het mannelijke en het vrouwelijke ofwel de animus- en anima-energie in de psychologie van de Zwitserse psychiater Carl Jung. Ieder mens heeft beide in zich.

De animus-energie staat voor: afbakening en begrenzing. Als je teveel animus-energie in je hebt, stel je teveel grenzen, wordt je te cognitief en ben je neurotisch: geen ruimte voor creativiteit.

Het vrouwelijke, de anima-energie, staat voor: grenzeloosheid en creativiteit. Als je te weinig grenzen stelt en overal in wordt meegesleurd, is er veel ruimte voor creativiteit in je geest. Maar die vindt nergens zijn weerslag.

Bij een gezonde geestesgesteldheid houden anima en animus elkaar in evenwicht. En ben je op een gezonde manier creatief.


Vraag je je ook af waar alle creatieve ideeën in je hoofd vandaan komen? En heb je moeite die creativiteit te uiten? In de analytische therapie die ik verzorg, onderzoeken we hoe je hier vorm aan kunt geven. Geïnteresseerd? Mail me op: paul@lensink.org

32 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven

Comments


bottom of page